Jinn jn da jiyan

balani51@gmx.de | 07 Mart 2018 arşamba

FRGN MELK AYKO

Sibe roja jinn kedkar yn cihan ye. Bi destra jin, bi destra "jinn jn day jiyan" bi destra proziyn droka me, ez end gotinan li ser jina Kurd binivsim. Bguman em ti car nekanibin bi qas jin di maf jin bigihjin biparzin, ji w, bi hvya bexandin. 

Dibe ku ji xwedawenda dayk Anahta, ji demeke dirj kudandina civaka Maderah, yan j ji baweriya Zerdet p Zerdetiy hatibe, lew ra di van baweriyan pamayiyn van baweriyan (Yarsan, zd Qizilba) de jin mr hima bigire, wek hev tn dtin, ji ber dtiy, ango afrneriy jin li ba wan baweriyan h proztir e. Ji egera v rastiya drok, di nava Kurdan de cih jin tim cihek taybet proz e. Di gelek tkiliyn civak de ev rast derdikeve p me. Wek nimne; di ern nava eran de ti car destdirjah nehatiye pejirandin, ev wek beref, banor tewaneke her xirab hatiye dtin. Dsa, em ji ananeya; "di er de dema jinek laika ser xwe bavje nevbere er, er radiweste! dizanin ku nirxa jin end berz e.

Li gel v rastiy dema mirov bibrann nivsn msyoneran n ku li ser civakn Rojhilata Navn in, dixwne dinirxne, tdigihje ku wan j ev cudahiya nzkbna jin ya di nava Kurdan de bi zelal dtiye tbiniyn tr danne. Mirov tew nikane v cudahiy bi civakn din n li herm re birberne. Ev rast di bawer nava gotinn piyn civak gelan de j rnitiye. Mnak, kal prn Kurdan gotine, "r r e, i jin e, i mr e!" Ango jin mr wek hev tn dtin. 

Bguman ev awa nzkah yan j azadiya jin ya di nava Kurdan de, nay w watey ku jin bi rasti j xwedan maf xwe yn bingehn in. Ew h j ji rastiya wekheviy xwedan mafn xwe yn bingehn byn pirr dr in. Bes ji jinn civakn din piek azadtir in, hew!

Di dawiya sedsala bstan destpka v sedsala bst yekan de jina Kurd ne ten li Kurdistan, bi tekon gernasiya xwe li tevahiya cihan deng vedaye. Gava em ji hezaran navn proz end navn wek xaln berzbna tekon gernasiya cihan ne, bidin, w ev rast h batir were tghtin. Ji van xaln serbilindiya giyana me; Leyla Qasim, Margreta elo (Suryan ye), Brvan, Brtan, Zlan, Arn Mrkan, Sakne Cansiz, Avesta Xabr h bi sedan hene. Tekon, gernas wrekiya wan hevryn wan em Kurd bi tevahiya cihan dan nasandin, ser rmeta me berz kirin. Div di her war jiyan de teqez azad wekheviya jin were misogerkirin.

Ev fazma RTE her zde j ji azadiya jin, ji tevgera jin, xwer j ya di nava tekona Kurd de berz bye, ditirse. Ew azadiya jine wek tkna xwe dibne. Ji w j, her zede ri jinan dike, bi her away hewl dide ku jin careke din bikne nava embera taritiya dema feodalzm. Serketina li dij v fazm; w bibe serketina azadiya jin j.


end gotin li ser droka v roj

Ber maf jin hilbijartin, di heman kar de meyn wekhev standin tuneb. Jin di derkeya koleyan de dihatin xebitandin. Cara yekem di 8 Adara 1857an de 40 hezar jinn ku di fabrikayeke tekstl ya li New York de dixebitn, ji bo me hin mafn xwe, ketin grev, l polsan bi hovane ri kir, li dor fabrkay barkat danin, di w kliy de agir bi hin ben fabrkay ket, ji ber ku jin nedikann ji fabrkay derkevin, 120 jinan jiyana xwe ji dest da. V li cihan dengek xemgniy veda.

Jinn sosyalst ev hovit ji br nekirin. Cara yekem Clara Zetkin di konferansa jinn sosyalst ya navnetewey de ev roja 8 Adar wek "roja jinn kedkar" pniyaz kir, ev pniyaz di w konferense de bi yek deng hate pejirandin.

Bi aliya Yekitiya Dewletan bi nav din Neteweyn Yekby (NY) di civna xwe ya 1 Kanna 1977an de cara yekem bi ferm ev roj wek "roja jinn kedkar a cihan" pejirand. L hna j prozkirina v roj li gelek welatan qedexe ye.

Ez hv dikim ku di demeke kurt de hem rojn jin di nava wekhev, azad bextewariy de bin, hem mafn xwe bi her away bi dest bixin. Bi v mabest ez v roj di kesayetiya jina Kurd de li hem jinn kedkar yn cihan proz dikim. 



505
YEN ZGR POLTKA

Yazarn Tm Yazlar: