Hza giyana Kurd cihan

balani51@gmx.de | 10 Ocak 2018 arşamba

FRGN MELK AYKO

Her end Kurd ji Medan vir ve hetan ppeling ber bi sedsala 21an ve ne hz bn j, hebna Kurdan, welat Kurdan civaka Kurdan li Rojhilata Navn tim bi rola her bingehn rabye. Hem dagirker, brdoz bawer dema ber xwe dane Rojhilata Navn, tgihtine ku hetan li hember Kurdan welat Kurdan bi ser nekevin, yan j wan nekinin aliy xwe, nikarin yek gavek j biavjin. Ji ber v rastiy hem dagirkeran giyana Kurd wek hzeke diyarker dtine, plan, stratej taktkn xwe li ser w giyan ava kirine. Ji bo ku ew hza giyan li Rojhilata Navn nebe hzeke serwer, tim hewl dane ku bi away nv wan bi xwe ve girdan, nve wan j pare bi pare pelixandin b bandor bikin. Ev rast di her dem tevger de derdikeve piya me.

Ev peyt bi aliy hem dagirkeran ve mna ku ji hev wek mrate wergirtibin, hetan v roja me hatiye. Xwer j ev peyt di politka nglzan de wek sondek rnitiye. Heta t gotin ku Winston Churchill di gengeiyn li ser rvebiriya Iraq de rol serweriya Kurdan wek tehlkeyek ji bo berjewendiyn nglzan dtiye xwestiye ku di her war de rya wan were birn.

Dema em li drok dinrin, bi zelal dibnin ku eger Kambs Persan y dekbaz kur w Kuro bi fend ftan, bi xapandina hin l, latan hin fermandaran li hember Medan bi ser neketa, w pers ti car neba hzeke cihan hetan Egey her der bi dest nexista. Li gel w mirov dikane bibje, dib ku ro nav Pers Farisan j li cihan neba.

Xenephon di Anabazsa xwe de bi zelal dinivse ku wan dijwariya her mezin, li welat Kardakan dtiye, heta li hin cihan di divtiya rya xwe guhertin de mane. Skender Mezin ten li Kurdistan rast bertekekn mezin hatiye, nekaniye tkeve welat Kurdan yn iyay r guherandiye. Ten welat Kardakan wek giravek di nava mparatoriya w de serbixwe maye.

d ba t zann ku eger Kurdan ji Alpaslan Tirkan re alkar nekira, bi deh hezaran leker neanda er aldiran, Selk ti car li hember mparatoriya Roma bi ser nediket nedihatin Anatolyay. Ev felaketa ro di der me de j ti car nedib. 

slamiyet ji bo ku bikane bibe baweriyeke cihan ber xwe da Kurdistan. Eger beeke Kurdan slamiyet nepejirandana slamiyet bi alkariya wan li hember Kurdan bi serneketa, ti car nedib dinek cihan, ten di nv girava Erebstan de wek baweriyeke pik dima. Dsa fermandarek wek Selaheddn Eyub neba, Kurd wek leker organze nekira, Sefern Xa sed sed li hember slamiyet bi ser diketin dn slam li her cihek ten wek komikn pik dima. 

Bi dtina min di giyana Inglz bi git Ewrpiyan de ev binketina dema  Selaheddn Eyb wek tirseke v hza giyana Kurdan rnitiye. Ew parebna Sykes-Picot j rasterast berhem v tirsa di giyana wan de ye. Inglzan li Iraq Kurd periqand, alkariya ran kir li wir j Komara Kurdistan (navend Mehabad) ruxand. Eger ew tirs neba Inglzan dikan bi Kurdan re j hevkar bikira. Di komkujiyn bakur Kurdistan de j tiliya Inglz, Fransiz Elmanan gelek zelal e.  

Eger tevgera kemalst li Anatolyay pitgiriya hin l lat, beg xn Kurdan negirta, w ti car bi ser neketana bi nav Komara Tirk komareke nehata demezirandin.

Heta hzn DAI޴ dan demezirandin j ev hza giyana Kurd ba bi wan dan fmkirin ku hetan ew li hember Kurdan bi ser nekevin, d nikanibin bigihjin armancn xwe. Ji w j wan li aliyek hewl dan derdorn fanatk wek leker bi kar bnin, li aliy din j mal, nams kutina Kurdan mna fermana xwed be, di hoparloran de lan kirin.

Pit v irovey mirov dikane bibje, d cihan xwedayn cihan j tgihtine ku w hza Kurdan ti car ney ikandin, l hewl didin ku v hz bi kmas bi rya wisa pare htin mell bikin. Bi taybet j Yekitiya Ewrpay rveberiya w Elman Fransiz h j di nava w hewldan de ne. Ji w, bi serkariya Tirk ya her fast her hov ji hem rgezan der re bi her away di nava tkiliyn qirj de ne. Mixabin ku hin derdorn Kurd j pir ba bi kar tnin.

Div em her gavn xwe li gor v rastiya em v re r bi r ne, bavjin. Derdorn bne diranek ve erxa dijminahiya hza giyana Kurd defre bikin li gor w yekitiya xwe ava bikin, hzn xwe bidin bichkirin gavan bavjin.



643
YEN ZGR POLTKA

Yazarn Tm Yazlar: